Op de vlucht gebouwd

'Op de vlucht bouwen' is een bouwwijze die vaak in grachtenpanden uit de 17e eeuw werd toegepast. Het bouwen op vlucht is het doelbewust laten hellen van een voor- of zijgevel. De top van het gebouw steekt dan uit over de rooilijn. Een andere benaming hiervoor is 'uit het lood'.

Er zijn vele verklaringen waarom men dat deed. Een daarvan is dat het hijsen van goederen met touw en blok naar de zolder makkelijker ging, zonder dat de goederen de gevel konden beschadigen. Deze hingen met een hellende gevel, er immers een stukje vanaf. Een andere verklaring is dat het voorover hellen een optisch effect gaf wanneer je naar boven keek, van een nog groter en indrukwekkender pand.

Maar nu over het bijzonder mooie pand op Het Singel. Het is het oude veerhuis De Swaen, vernoemd naar de eerste eigenaar van het pand, waar men kon wachten op een veerboot die naar de haven ging. Een veerhuis was in die tijd een café en een plek waar men kon overnachten. Opvallend is de bouwrichting van het huis; de voorgevel aan de steeg, de lange zijde van het pand aan de gracht. Op de grachten van Amsterdam was het ongebruikelijk en zie je dat niet veel. Waarom dan de voorgevel in de steeg? Nou heel simpel: veel bedrijven uit die tijd, zo ook het veerhuis, hadden de voorkant van het bedrijf aan een steeg. In dit geval de Lijnbaansteeg.