Het standbeeld van Benedictus de Spinoza (1632-1677) vind je om de hoek van de Stopera, schuin voor de ingang van het gemeentehuis. Hij was een belangrijke filosoof die ons herinnert aan de waarde van vrijheid van meningsuiting. Zijn ouders waren gevluchte Joden uit Portugal, en hij groeide op aan de Houtgracht (gelegen aan de lange zijde van de Waterloopleinmarkt, aan de overkant van het huidige gemeentehuis).

Als een van de vrije denkers die Amsterdam als thuis beschouwden, viel Spinoza op door zijn intelligentie en rationalisme. Hij geloofde niet in een heilige God. Hij beschouwde alles in het universum als de natuur en noemde dit ‘god’, oftewel: Spinoza was een ketter. Op zijn 23e werd hij verstoten uit de Joodse gemeenschap en verliet hij noodgedwongen Amsterdam.

Spinoza vestigde zich vervolgens in Den Haag, waar hij leefde van het slijpen van lenzen. Pas na zijn dood werd zijn werk gewaardeerd en groeide hij uit tot een van de belangrijkste filosofen ter wereld.

Zijn standbeeld staat op een sokkel met de tekst ‘Het doel van de staat is de vrijheid’. Hij draagt een prachtig versierde mantel vol met halsbandparkieten en mussen die symbool staan voor zeldzaamheid. Naast hem ligt een granieten blok met twintig geslepen zijdes dat verwijst naar zijn beroep als lenzenslijper.