
Concertgebouw
Altijd omhoog blijven kijken. Hier spot je de mooie gouden lier op het dak. Het dak waaronder zo veel moois wordt gespeeld, maar ook een donker randje heeft.
Zoals het verhaal van Martin Spanjaard. Een Joodse man die tot het uitbreken van de oorlog een succesvolle carrière als dirigent had. Zo heeft hij nog Igor Stravinsky op de vleugel gedirigeerd in Wenen. Zijn laatste openbare optreden was hier in het Concertgebouw in 1939. Hij werd 1942 vermoord in Auschwitz. Nu kennen niet veel mensen zijn naam meer. Maar jullie nu wel.
De allerlaatste keer dat Joodse musici mee mochten spelen in een concert was in juni 1941. Het publiek applaudisseerde en wuifde met zakdoeken, maar daarna werden de eenentwintig Joodse musici ontslagen én vervolgd (vaak met moord als gevolg).
In 1942 werden de namen op de muren van Joodse musici met doeken bedekt. En wat kwam er voor in de plaats? Regelmatig werden grote manifestaties van Mussert en de NSB gehouden, waarbij grote banners met hakenkruizen naast het orgel hingen.
De volgende keer dat je in dit gebouw bent, zoek dan naar het Gedenkteken Joodse Musici.
Tekst:
Tom Jongbloed
30
January 2023
Beeld:
Lara Verbrugge; Concertgebouw






