Gerrit van der Veen College

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben de Duitsers het pand van het Gerrit van der Veen College, dat al sinds 1930 bestaat, in beslag genomen. Het werd het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD). Dit maakte het een hele nare plek. In de kelder bevonden zich de cellen, waar verzetsmensen en Joodse mensen ter afwachting van deportatie werden gemarteld en later gefusilleerd.

Misschien dat juist daarom de school vernoemd is naar verzetsheld Gerrit van der Veen. Hij zette tijdens de Tweede Wereldoorlog het Persoonsbewijzencentrale op, waar veel persoonsbewijzen werden vervalst. Dankzij de vervalsingen, konden duizenden mensen ontkomen aan arrestatie door de bezetter.

Gerrit van der Veen was naast leider in het verzet ook bekend beeldhouwer. Het is dan ook geen verrassing dat de school is versierd met een wel erg bijzondere hoeveelheid kunstwerken. Het zou haast als een klein openluchtmuseum dienen.

Voor de eerste twee kunstwerken heb je wellicht een verrekijker nodig. Of je googelt ze eventjes op je telefoon. Boven op de kerktoren van de school staan namelijk twee bronzen beeldjes van Hildo Krop. Aan de voorkant van de toren zien we een man met in zijn ene hand een pikhaak en in zijn andere hand een sikkel. Aan de achterkant zien we een kunstwerk van Amor, oftewel de Romeinse god van de liefde. Zou dit weer een verwijzing zijn naar ‘arbeid en vrije tijd’, zoals we dat eerder zagen bij het Joke Smit College? Wie weet…

Als je naar boven kijkt, zie je op de bakstenen pijler boven de ingang van de school een geknielde man met enkel een lapje om. Het kunstwerk van Paul Koning heeft twee mogelijke interpretaties: of de man is eventjes aan het uitblazen, of hij breekt zijn hoofd over iets belangrijks. Misschien is het wel een combinatie van beide. Het enige wat wij zeker weten, is dat dit beeld in de volksmond ‘De Denker’ wordt genoemd.

Het laatste beeld vinden we in de voortuin van het college. Op een sokkel staat het sobere beeld van kunstenaar Henri Matthieu Wezelaar. We zien een zittende moeder die haar kind op haar arm draagt en voor zich uit kijkt. Het beeld in neoclassicistische stijl heet Moeder en Kind, of nog simpeler: Zorg.